Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze, powołany przez mocarstwa alianckie w celu osądzenia i ukarania niemieckich zbrodniarzy wojennych z okresu zakończonej niedawno II wojny światowej, rozpoczął swoje procedowanie 77 lat temu – 20 listopada 1945 roku.

Mało znany jest fakt, że alianci nie byli jednogłośni co do celowości Trybunału – Sowieci domagali się jak najsurowszego ukarania elit państwowych III Rzeszy, Francuzi i Brytyjczycy opowiadali się za ich zesłaniem w miejsce odosobnienia (tzw. wariant napoleoński), a Amerykanie chcieli przeprowadzenia poprawnego procesu.

Ostatecznie udało się uzgodnić, że na procesie niemieccy zbrodniarze sądzeni będą za złamanie aktów prawa międzynarodowego. Do umowy powołującej Trybunał oprócz wielkiej czwórki dołączyło 20 innych państw, tym także Polska. Wybrane miejsce posiedzeń Trybunału było symboliczne – w Norymberdze przed 1939 rokiem odbywały się największe zjazdy partyjne NSDAP.

Trybunał osądził i skazał na śmierć lub karę wieloletniego więzienia 19 żyjących działaczy państwowych lub wojskowych III Rzeszy. NSDAP, SS, Gestapo oraz SD uznane zostały za organizacje zbrodnicze (tzn. sama przynależność do nich mogła być podstawą oskarżenia o zbrodnie wojenne).

Trybunał zakończył swoją działalność ogłoszeniem wyroków 1 października 1946 roku, jednak aż do końca lat 40. odbywały się procesy następcze, na których sądzono m.in. prawników, Einsatztruppen, ministerstwa Rzeszy itp.

Zobacz również: