Tzw. adress gettysburski, będący przemową prezydenta Abrahama Lincolna dedykowaną poległym w bitwie żołnierzom Unii, wygłoszony został 19 listopada 1863 roku – 159 lat temu.

Bitwa pod Gettysburgiem, która miała miejsce w dniach 1-3 lipca tego roku, była najkrwawszą bitwą w historii amerykańskiej wojny secesyjnej. Po obu stronach, Konfederacji i Unii, straty w zabitych, rannych i zaginionych wyniosły w sumie 51 tys. ludzi. Strat tych armia konfederacka nigdy nie odrobiła i wraz z upadkiem Vicksburga następnego dnia Gettsyburg był punktem zwrotnym w całej wojnie.

Żołnierska nekropolia (Narodowy Cmentarz Gettysburski) zaczęła powstawać w październiku, gdy zaczęto znosić ciała poległych na wykupiony kawałek ziemi. 19 listopada nastąpiło uroczyste otwarcie cmentarza, w którym uczestniczyło 15 tys. osób wraz z prezydentem Lincolnem.

W swoim przemówieniu Lincoln zaznaczył, że celem wygranej w wojnie z Południem jest zachowanie jedności państwa amerykańskiego, co wynikało z woli ojców założycieli USA, zawartej w Deklaracji Niepodległości z roku 1776.

Do dziś przemówienie to jest za wzór amerykańskiej retoryki politycznej – wypowiedzi zwięzłej, konkretnej, jasnej oraz wypełnionej istotną treścią.

Zobacz również: