103 lata temu, 3 października 1919 roku, opublikowano wyniki badań amerykańskiej misji rządowej Henry’ego Morgenthaua, mającej na celu zbadanie traktowania Żydów w Polsce.

Raport stwierdzał, że w okresie od listopada 1918 do sierpnia 1919 na terenach polskich miało miejsce osiem większych ekscesów antyżydowskich, chronologicznie: w Kielcach, we Lwowie, w Pińsku, Lidzie, Wilnie, Kolbuszowej, Częstochowie i Mińsku. Śmierć poniosło w nich w sumie ok. 280 osób. Raport podkreślił, że władze polskie (wojskowe i cywilne), szczególnie wyższego szczebla, nie były inicjatorem zajść, przeciwnie – starały się je poskromić.

Morgenthau, używając zamiast „pogromów” określenia „ekscesy” stwierdza, że wydarzenia te były inspirowane podejrzeniami żołnierzy, że Żydzi współpracowali z bolszewikami lub Ukraińcami. W jego opinii konfliktowe relacje polsko-żydowskie wynikały z wzajemnych nacjonalizmów oraz dążenia Żydów do autonomii narodowej. Zwrócił uwagę na bojkot ekonomiczny i dyskryminację personalną w administracji państwowej.

Osobny raport przygotowali generał Jadwin i profesor Johnson. Podkreślili lepsze położenie Żydów w dawnej Polsce, niż w innych krajach. Wskazali na fakt współpracy żydowskiej z okupantem niemieckim oraz odwoływanie się Żydów do czynników międzynarodowych, co w opinii polskiej traktowane było jako przejaw wrogości. Twierdzili, że kwestia prześladowań żydowskich była wyolbrzymiona przez propagandę niemiecką.

Zobacz również: