191 lat temu, 21 października 1831 roku, skapitulowała Twierdza Zamość.

Na początku roku komendant twierdzy, gen. Jan Kanty Julian Sierawski, i jego zastępca, ppłk. Ignacy Prądzyński, zostali odwołani, a nowym dowódcą Zamościa mianowano pułkownika Jana Krysińskiego. Garnizon twierdzy liczył pod nim 3800 ludzi.

Twierdza pełniła rolę bazą wypadowej, skąd prowadzono uderzenia na pomniejsze formacje rosyjskie przebywające w okolicy. Była też schronieniem dla oddziałów powstańczych Dwernickiego, Chrzanowskiego i Różyckiego. Punktem zwrotnym w losach powstania okazała się być bitwa pod Ostrołęką 26 maja.

Inicjatywa w wojnie przeszła na stronę armii carskiej. Korpus generała Kajsarowa (12 tys. żołnierzy) rozpoczął w lipcu blokadę twierdzy zamojskiej. Trwała ona do 21 października. Tego dnia Zamość skapitulował, jako ostatni punkt zbrojnego oporu na terenach objętych powstaniem.

Udział w powstaniu listopadowym  był ostatnim epizodem wojennym w historii zamojskiej  twierdzy. Stopniowo forteca zaczęła tracić znaczenie strategiczne i militarne.

Podczas powstania styczniowego powstały plany jej zdobycia i wykorzystania, jednak nigdy nie doszły one do skutku. Ostatecznie Twierdza Zamość rozkazem cara Aleksandra II została zlikwidowana 21 listopada 1866 roku.

Zobacz również: