Podole – kraina znana Polakom przede wszystkim z przygód „Małego Rycerza”, rozciągająca się między środkowym biegiem Dniestru a górnym biegiem Bohu. Podzielone obecnie pomiędzy obwód tarnopolski, chmielnicki, winnicki i odeski Ukrainy był świadkiem licznych wydarzeń historycznych. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę oraz ustaleniu granicy polsko-sowieckiej większość obszaru Podola pozostała po czerwonej stronie, II Rzeczypospolitej przypadł jedynie jego najdalej wysunięty na zachód fragment, który wszedł w skład województwa tarnopolskiego Już wtedy określono ten region mianem „Ciepłego Podola”.

W dziejach polskich formacji zbrojnych prawdopodobnie najbardziej znaną, zarówno w kraju jak i na świecie, pozostaje husaria. Jej dokonania w wojnach ze Szwecją, Moskwą i Turcją Osmańską przyniosły wielkie zasługi Rzeczypospolitej. Nie byli oni jednak jedyną polską jazdą znaną na całym Starym Kontynencie. Oddział pewnego szlachcica, złożony z rozmaitych łotrów, banitów i mętów wszelakich narodowości wojujących za łupy dał o sobie znać od Morza Białego i Uralu aż po brzegi Renu. Lisowczycy, zwani także elearami, służyli Rzeczypospolitej swoim rozbójnictwem, sprytem i zwinnością przez niemal pół wieku.

Gdy upadł ciemiężyciel jakim była carska Rosja, na jego miejsce wstąpił kolejny jeszcze bardziej zdziczały jakim była sowiecka Rosja. Rewolucja bolszewicka sprawiła, że obszar zaboru rosyjskiego, szczególnie ten obejmujący dawne południowo-wschodnie ziemie wschodnie Rzeczypospolitej stały się miejscem pożogi i gwałtu jaki wówczas tam zapanował. Zrewolucjonizowane chłopstwo poczęło grabić ziemiańskie majątki i wyżynać ich posiadaczy. Nastąpiła zagłada polskich dworów, w płomieniach ginął dorobek wielu pokoleń rodów szlacheckich.

Zygmunt Mineyko był  powstańcem styczniowym, którego los rzucił z ojczystej Litwy przez niewolę carską pod wzgórze Akropolu w greckich Atenach. Wiek XIX to dla narodu polskiego epoka zniewolenia, powstań i stawiania wszelkich form oporu wobec zaborców. Z tego też powodu była to epoka emigracji – sytuacja tak polityczna, jak i gospodarczo-społeczna na ziemiach polskich zmuszała tysiące naszych Rodaków do opuszczania rodzinnych stron w poszukiwaniu innego życia. Polacy zawędrowali więc na wszystkie kontynenty świata, często do miejsc zupełnie egzotycznych, niejednokrotnie wnosząc olbrzymi wkład w rozwój społeczności i narodów.

Najnowszy reportaż został zrealizowany w miejscowości Okopy  nieopodal Kamieńca Podolskiego na Ukrainie. W dawnej Rzeczypospolitej mieścił się tam system umocnień obronnych w okresie wojen polsko-tureckich, w czasach rozbiorów z carskimi wojskami walczyli tam konfederaci barscy. Nad Zbruczem w Okopach przed II wojną światową bezpieczeństwa Rzeczpospolitej przed sowieckimi dywersantami strzegł stacjonujący tam Korpus Ochrony Pogranicza.  W odcinku ”Spotkania w okopach” odwiedzamy pozostałości dawnych fortyfikacji i mieszkańców żyjących w ich okolicach.

(więcej…)

Promocji historii i śladów polskiego dziedzictwa kulturowego wśród dzieci i młodzieży w dzisiejszych czasach sprzyjają innowacyjne rozwiązania. Instytut Polonika tworzy wizualizacje polskich zabytków z całego świata w grze komputerowej Minecraft. Zachęcamy do zapoznania się z efektami wirtualnych prac a także wzięcia udziału w głosowaniu na historyczne wydarzenie roku.

1 czerwca 1652 roku rozpoczęła się kilkudniowa bitwa pod Batohem pomiędzy wojskami koronnymi Rzeczypospolitej a zbuntowanymi Kozakami wspieranymi przez Tatarów. Złe dowodzenie, zlekceważenie przeciwnika i wewnętrze waśnie wśród Polaków doprowadziły do masakry kwiatu polskiego rycerstwa.