Krzysztof Arciszewski, generał artylerii wojsk polskich i holenderskich oraz pisarz poeta, urodził się w Rogalinie (ob. woj. wielkopolskie) 430 lat temu – 9 grudnia 1592 roku.

Pochodził ze szlacheckiej rodziny ariańskiej, w 1619 roku rozpoczął służbę na dworze Krzysztofa Radziwiłła, hetmana polskiego litewskiego, w którego wyprawie na Inflanty (1621/22) uczestniczył. Arciszewski został skazany na infamię oraz wygnanie za zabicie wraz z bratem palestranta, który ponoć swoimi intrygami zrujnował rodzinną fortunę.

Osiadł więc w Hadze w 1623 roku. Hetman Radziwiłł udzielił mu wsparcia, dzięki czemu szlachcic zdobył wykształcenie na polu artylerii, nawigacji oraz inżynierii wojskowej. Brał udział w wojnie trzydziestoletniej po obu stronach konfliktu, prawdopodobnie jako pierwszy człowiek w historii przez kilka godzin chodził po dnie morskim. Pod koniec lat 20. wstąpił na służbę holenderską i wysłano go na ekspedycję do Brazylii.

Dzięki licznym sukcesom wojennym przeciwko Hiszpanom i Portugalczykom szybko awansował do stopnia generała. Zrezygnował jednak z dowodzenia wojskami w Brazylii przez konflikt personalny z holenderskim gubernatorem. Jego spisane obserwacje z pobytu w Ameryce cieszyły się dużym zainteresowaniem w Holandii.

Arciszewski wrócił do Rzeczpospolitej w 1646 roku, obejmując dowodzenie nad artylerią koronną. Brał udział w walkach powstania Chmielnickiego i zreformował polską myśl artyleryjską oraz fortyfikacyjną. Zmarł w 1656 roku koło Gdańska.

Zobacz również: