III uniwersał – początki ukraińskiej państwowości

You are currently viewing III uniwersał – początki ukraińskiej państwowości

105 lat temu, 20 listopada 1917 roku, Ukraińska Centralna Rada zasiadająca w Kijowie wydała III Uniwersał, ogłaszający federację niezależnej Ukrainy z Republiką Rosyjską.

Rok 1917 to bez wątpienia okres formowania się nowoczesnej ukraińskiej państwowości. Powstała po rewolucji lutowej i upadku caratu Ukraińska Centralna Rada była zgromadzeniem o formie parlamentu, jednoczącym elity polityczne i narodowe Ukrainy. Ciesząc się niezwykle szerokim poparciem w społeczeństwie, wydała ona I Uniwersał w czerwcu tego roku, dotyczący powołania autonomicznego rządu Ukrainy, wciąż podporządkowanego pod demokratyczny rząd rosyjski.

Miesiąc później ogłoszono II Uniwersał – w wyniku porozumienia z Rządem Tymczasowym Rosji Radzie udało się uzyskać pełną autonomię Ukrainy w składzie państwa. Z kolei III Uniwersał był reakcją na bolszewicki przewrót na początku listopada i postępujący w jego efekcie rozkład państwa rosyjskiego.

W Uniwersale określono jasno zasięg terytorialny niezależnej Ukrainy, obejmujący obszar guberni: kijowskiej, podolskiej, wołyńskiej, czernihowskiej, połtawskiej, charkowskiej, katery osławskiej, chersońskiej i taurydzkiej (bez Półwyspu Krymskiego). Jednocześnie oczekiwano rozwoju wypadków w samej Rosji i oczekiwano na ustosunkowanie się bolszewików wobec Ukrainy.

Rząd Lenina nie zamierzał jednak tolerować ukraińskiej odrębności państwowej i w grudniu 197 roku bolszewickie bojówki dokonały agresji na Ukrainę. W efekcie miesiąc później Rada IV Uniwersałem ogłosiła niepodległość Ukrainy.

Zobacz również: