Mogiły pradziadów w stepach Kazachstanu

You are currently viewing Mogiły pradziadów w stepach Kazachstanu

To już szósty raz wolontariusze Akcji MOGIŁĘ PRADZIADA OCAL OD ZAPOMNIENIA pojawili się na kazachskich stepach, aby ratować mogiły deportowanych na nieludzką ziemię, naszych Rodaków. Co roku odkrywamy nowe, zapomniane, zarośnięte cmentarze i uświadamiamy sobie , że ta dramatyczna historia Polaków, zsyłanych 90 lat temu do Kazachstanu, obchodzi niewielu ludzi. Nawet przy okazji takiej rocznicy, zainteresowanie potomkami zesłańców, którzy na obcej ziemi zachowali wiarę i tożsamość, jest znikome.

Podczas tegorocznej wyprawy dwudziestu wolontariuszy Fundacji Studio Wschód, wyrywało z zarośli i niepamięci kolejne polskie mogiły w województwie Kokszetau,  na północy Kazachstanu. Od biegłego roku oczekiwano nas w Krasnodolsku, położonym niedaleko wsi Oziornoje. Ta miejscowość jeszcze kilkanaście lat temu liczyła ponad tysiąc mieszkańców. Dziś jest zaledwie kilkudziesięciu. Zamknięto miejscową szkołę w której kształciły się dzieci z całej okolicy. Ci którzy nie wyjechali – najczęściej ludzie starsi, nie potrafili zadbać o wiejski cmentarz, na którym wiele grobów nie ma już swoich opiekunów. Pomoc nauczycieli i studentów z Dolnego Śląska w ocalani tej nekropolii, okazała się bezcenna. Wolontariuszy wspomogli mieszkańcy Krasnodolska. Zaoferowali ciągniki do wywozu ściętych gałęzi. Można było wreszcie przeczytać wydobyte z krzaków i zarośli najstarsze inskrypcje. 

W pobliżu Sopki Wołyńskiej, symbolicznego miejsca pamięci o zesłańcach, pozostał cmentarz założony w 1936 roku. Wsi nie ma już od ponad 30 lat. W tym roku dotarliśmy do dawnego Wołyńska. Trzeba było utorować drogę między zaroślami do najstarszych mogił, które od lat nie były odwiedzane przez kogokolwiek. Powalone krzyże, zatarte napisy. Niektórych grobów nie da się już zidentyfikować. Na obrzeżach nekropolii wiele nowych mogił. Ludzie opuścili wieś, przenieśli się do miasta, ale spoczywać chcą wśród swoich przodków. Na wieczną wartę wracają do Wołyńska.

Wyjątkowy czas spędziliśmy na cmentarzu w Oziornoje. Ta rozległa nekropolia wymaga stałej troski i corocznej pielęgnacji. Kolejne grupy wolontariuszy przywracały temu miejscu, godny wygląd. Zawsze możemy liczyć na wsparcie miejscowej parafii, najsłynniejszego katolickiego kościoła w Kazachstanie, mianowanego przez Papieża Jana Pawła II Sanktuarium Narodowym Kazachstanu. Uporządkowane groby jak co roku udekorowano przywiezionymi z Polski, biało-czerwonymi kwiatami. Złożyliśmy hołd zmarłej kilka miesięcy temu Adeli Waśkowskiej, z którą wolontariusze Akcji zaprzyjaźnieni byli od pierwszego pobytu w Oziornoje.

Ważnym przeżyciem dla uczestników tegorocznej wyprawy do Kazachstanu, był pobyt na cmentarzu w Majkainie, w obwodzie pawłodarskim. Część cmentarza została uporządkowana w poprzednich latach przez Stowarzyszenie „Wspólnota Rodaków” z Krosna. Nasza grupa pielęgnowała groby spoczywających tu zesłańców z 1940 roku, którzy pracowali w miejscowej kopalni złota. Naszym zadaniem było: wykoszenie trawy, pomalowanie krzyży oraz metalowych elementów nagrobków, wysypanie żwirem ścieżek między mogiłami”. Na koniec pobytu w Majkainie, ozdobiliśmy wszystkie polskie groby kwiatami i wstążkami w barwach biało-czerwonych.

To były niezwykle pracowite dni na polskich cmentarzach, to był czas radosnych spotkań z Rodakami, którzy czekają na nas co roku i z tymi, którzy pojawili się na trasie naszej wędrówki, po raz pierwszy. Jeszcze w uszach brzmią patriotyczne i ludowe pieśni zespołów „Narcyz” i „Syreny” z Pawłodaru , które na nasze zaproszenie przebywały kilka miesięcy temu w Polsce. A teraz wszyscy czekali na nas z utęsknieniem i ugościli po królewsku. Trudno było się rozstać. Nawiązały się nowe przyjaźnie, pojawiły nowe zobowiązania. Dwukrotnie wyjeżdżaliśmy do miejscowości Kiemiengier, w której także żyją nasi Rodacy. Tutaj słuchaliśmy również o losach naszych Rodaków oraz losach parafii prowadzonej przez polskich księży. W pierwszym dniu naszemu spotkaniu z Polakami przewodniczyła pani Marianna Bil- opiekunka kościoła w Kiemiengier. Nasi wolontariusze pomagali przy pracach porządkowych i organizacyjnych na terenie parafii, a następnie zjedli wspólny posiłek, podczas którego mieli możliwość zapoznawania się z losami mieszkańców Kiemiengier i okolic Pawłodaru. Drugiego dnia tj. w niedzielę wzięliśmy udział w uroczystości religijnej – rekonsekracji kościoła, na którą przybyli mieszkańcy z Kiemiengier i okolicznych miejscowości oraz z Pawłodaru

Już zaczęły się przygotowania do przyszłorocznej wyprawy. Bo o tych ludziach , których 90 lat temu Stalin skazał, na zagładę, zsyłając ich w bezkresne stepy Kazachstanu, zapomnieć nie można. Tym naszym Rodakom, z których wielu już spoczywa z dala od ojczyzny należy się pamięć i szacunek. A ich potomkom troska i pomoc w pielęgnowaniu polskości.