Urodzony 2 lutego 1838 roku działacz niepodległościowy był człowiekiem nietuzinkowym, którego bohaterstwo zaznaczyło się mocno w historii trzech narodów – Polski, Litwy i Białorusi. Wykazał się ogromną odwagą i świeżym spojrzeniem, choć nie było mu dane stąpać długo po tym świecie.

Galicja podczas rządów habsburskich, szczególnie w drugiej połowie XIX wieku, stała się wręcz europejskim naftowym Eldorado. Pionierem przemysłu naftowego na tych ziemiach polskich był Ignacy Łukasiewicz, znany także z wynalezienia lampy naftowej. Zasoby naturalne tej prowincji Austro-Węgier przyciągały przeróżnych ambitnych przedsiębiorców, skuszonych wizją o rozkręceniu własnego  imperium naftowego. Nierzadko towarzyszyły im także przesłanki patriotyczne, bowiem tam gdzie wielkoskalowy przemysł i duże pieniądze, tam i prosperita dla regionu oraz jego ludności. Jednym z takich wizjonerów, który zasłużył na swoje miejsce w historii rozwoju galicyjskiego przemysłu naftowego, był Stanisław Szczepanowski.

Naddniestrzańska Republika Mołdawska, zwana potocznie Naddniestrzem, uchodzić może za istny skansen Związku Sowieckiego. Istnienie tego nieuznanego na arenie międzynarodowej quasi-państwa od ponad 30 lat możliwe jest jedynie dzięki wsparciu Federacji Rosyjskiej na płaszczyźnie politycznej, militarnej i gospodarczej. Świat jednak przekonał się o strategicznym znaczeniu tego skrawka wschodnioeuropejskiej ziemi podczas bieżącej wojny na Ukrainie, gdy z Naddniestrza także dokonywano ataków rakietowych na ukraińską infrastrukturę wojskową i cywilną. Jak doszło właściwie do powstania rosyjskiej enklawy wciśniętej między Mołdawię a Ukrainę? Zapraszamy do zapoznania się z  historycznym wytłumaczeniem   pochodzenia „mniejszego brata obwodu królewieckiego”, rosyjskiej bazy wojskowej o charakterze państwa.

Dziedzictwo Kresów Wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, głównie kojarzy się z historia kraju sięgającego od morza do morza, świadomość o tradycjach i zwyczajach . Ale nie zamyka się ono jednak wyłącznie w wymiarze społeczno-kulturowym – to tak samo smaki tamtejszej kuchni, kostka bazaltowa, Ananas Berżenicki, łosie oraz lwowskie Towarzystwo Akcyjne Browarów, które było przedwojenną piwną stolicą Polski. Jak i wiele innych elementów, które tworzyły już nie istniejący kresowy świat.

Stanisław Ulam będący jednym z członków legendarnej lwowskiej szkoły matematycznej, mimo początkowych wahań nad wyborem kariery naukowej w szczycie swoich dokonań miał swój wkład w jedne z najbardziej przełomowych badań w historii ludzkości, czyli projektu „Manhattan” – powstania bomby atomowej.

Polska, jako członek sojuszu państw alianckich,  po zakończeniu II wojny światowej nominalnie znalazła się w gronie zwycięzców. Określenie „nominalnie” jest tu jak najbardziej na miejscu, bowiem sześć lat największego konfliktu zbrojnego w historii świata spowodowały, że kraj leżał w słownej i dosłownej ruinie, na każdy tysiąc jego mieszkańców w wyniku działań zbrojnych i okupacyjnych zginęło 220 (czyli nieco ponad 1/5 populacji), a państwo diametralnie zmieniło swoje granice. Kresy Wschodnie, zagrabione już wcześniej przez bolszewików w 1939 roku, znowu znalazły się w granicach Związku Sowieckiego – tym razem na dobre. Jak doszło do tego, że dopuszczono do dokonania rabunku i okupacji o wadze dziejowej przez jednego członka sojuszu alianckiego na drugim?

Ziemia Wileńska, obecnie znajdująca się poza granicami polskimi i podzielona pomiędzy Litwę a Białoruś, miała w historii państwa Polskiego rolę trudną do przecenienia. Po unii lubelskiej przez ponad dwa stulecia była bowiem drugim najważniejszym regionem w kraju, zaraz po stolicy w Krakowie i Warszawie, a swoje znaczenie odzyskała w okresie II Rzeczypospolitej. Była to bowiem ojczyzna Józefa Piłsudskiego i Adama Mickiewicza, siedziba jednej z najważniejszych uczelni w kraju oraz symbol i bastion polskości na Kresach Północno-Wschodnich – istna druga stolica Polski.

Wiek XVIII to dla Europy jeden z najbardziej przełomowych okresów w historii. Doszło wówczas do położenia fundamentów myśli społeczno-ekonomicznej, która po dziesięcioleciach doświadczeń wyewoluowała do stanu, który dla nas dzisiaj w wieku XXI jest podstawą istnienia społeczeństw. Zdobyczami oświecenia nie mogła cieszyć się Rzeczpospolita, w podstawowe funkcjonowanie której ingerowały obce mocarstwa, przekupując i demoralizując państwowe elity. Rzeczpospolita, niegdyś znana z bitnego i zdolnie dowodzonego wojska oraz tolerancji religijnej, zamieniła się w słaby kraj w którym szerzyła się ciemnota i bezczynność. Znaleźli się jednak ludzie, którzy ten stan rzeczy gotowi byli za wszelką cenę ukrócić. Jedną z takich osób był naczelnik wojsk Rzeczypospolitej – Tadeusz Kościuszko.

Struktury partyzantki oraz samoobrony polskiej na Kresach podczas II wojny światowej posiadają w historii tego konfliktu właściwie swoją własną kartę. Od powstania czortkowskiego, przez ochronę ludności polskiej na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej, Akcję „Burza”, wyzwolenie Wilna, na drugim, antykomunistycznym, podziemiu kończąc, Armia Krajowa oraz inne formacje konspiracyjne starały się zachować żywioł polski na obszarze przedwojennych województw wschodnich Rzeczypospolitej w obliczu okupacji niemieckiej, sowieckiej oraz czystek etnicznych dokonywanych przez ukraińskich nacjonalistów. Było to zadanie niewyobrażalnie trudne i niebezpiecznie, gdyż wojna partyzancka nie rządzi się właściwie żadnymi prawami i jej efektem często były mordy na ludności cywilnej, pacyfikacje oraz zbrodnie wojenne. Jednej z takich masakr dopuścili się sowieci.

W drugiej połowie XIX wieku Galicja pod rządami habsburskimi stała się bezpieczną przystanią dla polskości na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej, znajdujących się pod zaborami. Nie bez powodu nazywa się ją „polskim Piemontem”, gdyż to stamtąd przede wszystkim wyszedł czyn zbrojny który przywrócił Polsce niepodległość. Zapomina się jedna często o tym, że region ten wydał dzięki krakowskiemu Uniwersytetowi Jagiellońskiemu oraz lwowskiemu Uniwersytetowi i Politechnice elity naukowe przyszłego odrodzonego kraju, wielkich naukowców w dziedzinie prawa, biologii, filozofii, archeologii, fizyki czy matematyki. Przykładem wybitnego uczonego z tego ostatniego zakresu jest związany z lwowską uczelnią Stefan Banach.