Polska XIX-wieczna emigracja dotarła niemalże do każdego zakątku globu – od Chicago w Stanach Zjednoczonych do mandżurskiego Harbinu na azjatyckim Dalekim Wschodzie. Praktycznie na całym świecie dało się znaleźć ludzi z narodu bezlitośnie pozbawionego własnego państwa, starających się zacząć nowe życie na obcej ziemi i wśród obcych kultur. Zmuszały ich to tego ucieczka przed zaborczymi więzieniami i wyrokami w ramach represji po upadku powstań narodowych, dyskryminacja językowo-kulturowa lub zwyczajnie poszukiwanie lepszego życia na obczyźnie. Zjawisko to nie ominęło także Ameryki Południowej, czego świadectwem dzisiaj jest liczna oraz dumna Polonia w Brazylii.

Rzeczpospolita w momencie swojego odradzania się pod koniec Wielkiej Wojny była krajem, który po 123 latach rozbiorów musiał złączyć zróżnicowane wobec siebie obszary. Narodowi polskiemu udało się jednak w przeciągu mniej niż czterech lat (a de iure do 1924 roku) na polach negocjacji dyplomatycznych oraz działań zbrojnych wywalczyć dla siebie niepodległe i suwerenne państwo rozciągające się od Wielkopolski po bagna Polesia oraz od łotewskiej Semigalii po rumuńską Bukowinę. Tak szeroki zasięg terytorialny państwa oznaczał jednak, iż Polacy w swoim państwie nie byli sami i musieli wypracować zasady koegzystencji wieloma innymi narodami.

Armia koronna, czyli siły zbrojne Korony Królestwa Polskiego, jaką to nazwę państwo polskie nosiło od czasów Kazimierza Wielkiego, była dowodzona przez szereg wybitnych wodzów, dzięki którym RON odnosiła sukcesy przeciwko Osmanom, Moskwie, Tatarom, Szwedom, Mołdawianom i Kozakom. Urząd głównodowodzącego wojskami polskimi zwany był hetmanem wielkim koronnym i od jego powołania w 1503 roku aż do końca Rzeczypospolitej pełniło go 23 wojskowych spośród najbardziej elitarnej szlachty kraju. Jednym z nich był przedstawiciel znanego rodu magnackiego Tarnowskich herbu Leliwa oraz założyciel najsłynniejszego miasta nad Seretem, nazwanego na jego cześć – Jan Amor Tarnowski.

Motyw ucieczek z obozów koncentracyjnych lub pracy przymusowej, w których okupanci niemieccy i sowieccy więzili podczas II wojny światowej Polaków, znany jest dobrze w naszej historii. Niekiedy zdumiewa nas wytrwałość, przebiegłość lub zwyczajne szczęście ludzi, którym udało się wydostać z piekła na ziemi. Przypadek Sławomira Rawicza pokazuje jednak, że dla zdobycia sławy oraz rozgłosu można haniebne zawłaszczyć sobie to niezwykłe dokonanie.

W Kołomyi na Ukrainie odwiedziliśmy naszą rodaczkę Antoninę Popieluch, której przekazaliśmy pomoc od rodaków z Polski. W treści wpisu znajduje się relacja wideo ze spotkania.

(więcej…)

Niezłomna i bohaterska postawa rotmistrza Witolda Pileckiego stawia go bez wątpienia wśród czołowych postaci w kanonie polskich bohaterów. Wielki patriota oddany Ojczyźnie, a przede wszystkim powód do dumy i wzór do naśladowania. Rotmistrz objawiał swój heroizm i patriotyzm przez niemal całą swoją karierę wojskową, a największym aktem odwagi było dobrowolne wstąpienie, a następnie ucieczka z KL Auschwitz.

W tym miejscu znajdziesz najciekawsze nasze artykuły historyczne o tematyce kresowej oraz polonijnej.

(więcej…)

Nazwisko Adama Mickiewicza jest w Polsce na tyle znane, że właściwie mało kto nie słyszał o największym ojcu epoki romantycznej w historii polskiej literatury oraz jednym z trzech, obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego, naszych wieszczy narodowych. Jego dzieła i twórczość dominują podstawę programową szkół średnich, doczekał się licznych pomników, a jego imię noszą liczne miejsca i instytucje, zarówno krajowe, jak i zagraniczne. Mimo to nadal mało kto zdaje sobie sprawę, że życiorys Mickiewicza jest o wiele bogatszy niż tylko jego dokonania na polu literatury.

Akcja ,,Mogiłę pradziada ocal od zapomnienia, której głównym polem działania jest Ukraina, mimo trwającej tam wojny jest kontynuowana w dalszym ciągu. Od lat skupia ona różne organizacje oraz środowiska, którym bliskie jest ratowanie polskich śladów pamięci poza granicami Polski. W tym roku Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo Wschodnich z Bolesławca przy dofinansowaniu z Instytutu Polonika przeprowadzi dwa projekty w Mołdawii oraz na Litwie. Tradycyjnie akcja ratowania cmentarzy jest połączona z pomocą dla rodaków na wschodzie. Wczoraj w Bolesławcu miało miejsce  szkolenie dla wolontariuszy, którzy wezmą udział w letnich projektach.

(więcej…)

Będąc w Kołomyi na Ukrainie z pomocą dla tamtejszych rodaków, odwiedziliśmy Krystynę Nazaruk. W stolicy Pokucia wciąż mieszka wielu naszych krajan, a wizyty z nimi często są bardzo wzruszające. Pani Krystyna przywitała nas z biało-czerwoną flagą, wideo ze spotkania znajduje się w treści wpisu.

(więcej…)