![Read more about the article 82. rocznica zagłady Huty Pieniackiej [wideo]](https://studiowschod.pl/wp-content/uploads/2026/03/IMG-20260306-WA0000.jpg)
Huta Pieniacka od ponad 80 lat jest symbolem tragicznych losów Polaków mieszkających na Kresach. Żyli tam od wieków. Zginęli prawie wszyscy w ciągu jednego mroźnego przedpołudnia - 28 lutego 1944 roku. Podczas tegorocznych obchodów pacyfikacji wsi, ogłoszono długo oczekiwaną decyzję o ekshumacji szczątków ofiar tej zbrodni.
Na obrzeżach Chmielnickiego znajduje się największa na Ukrainie polska wyspa. Nasi Rodacy z Mazowsza przywędrowali tutaj ponad 300 lat temu na ziemię spaloną i splądrowaną przez Turków. Na mocy Traktatu w Karłowicach z 1699 roku, kiedy Rzeczpospolita odzyskała Podole, właściciele miejscowych dóbr zaczęli sprowadzać osadników z Polski.
Są takie miejsca na Kresach, gdzie każdy przybysz z Macierzy, poczuje się jak w domu. Szczególnie wiele wzruszeń dostarczają Święta Bożego Narodzenia, kiedy kilkaset kilometrów od granicy można usłyszeć polskie kolędy.
Za naszą wschodnią granicą żyją jeszcze obywatele II Rzeczpospolitej. Mimo wielu przeciwności losu zachowali wierność naszej ojczyźnie. Przez lata tęsknili za Polską, za rodzinami, które po II wojnie światowej rozdzieliła granica. Są strażnikami narodowej pamięci, najlepszymi wychowawcami młodego pokolenia. Żywą historią Wileńszczyzny jest Zygmunt Olszewski, podporucznik Armii Krajowej, jeden z najmłodszych żołnierzy, który mając 14 lat w swoich rodzinnych Ejszyszkach spotkał się z wojenną rzeczywistością. Dzisiaj to postać bliska rodakom żyjącym po dwóch stronach granicy. Dla młodych ludzi z macierzy jest ostoją polskości na Kresach.
Przed Świętami Bożego Narodzenia na Dolnym Śląsku trwa wielkie pakowanie upominków dla naszych Rodaków mieszkających na Litwie, Białorusi i Ukrainie, ale także na Bukowinie Rumuńskiej i Mołdawii. Zespół Szkół im. Jana Pawła II w Kudowie-Zdroju, jedna z największych placówek oświatowych w regionie, przygotowuje co roku kilkaset paczek. Uczniowie nie tylko zbierają dary, ale również sami jeżdżą na Kresy i uczestniczą w ich przekazywani, przeżywając niezwykłe spotkania z Polakami spragnionymi spotkań z macierzą.
Kolejny reportaż kresowego programu „Wschód”, realizowanego przez Grażynę Orłowską-Sondej i jej ekipę telewizyjną. Tym razem udajemy się do Kamieńca Podolskiego… Pod koniec lat 30. ubiegłego wieku żyjący na terenie Związku Sowieckiego Polacy zostali uznani za wrogów narodu.
Na Syberii można spotkać wielu naszych Rodaków. W większości to potomkowie zesłańców. Znaczącą grupę syberyjskich mieszkańców stanowią jednak mieszkańcy niewielkich wiosek położonych wokół Irkucka i Abakanu. Ich dziadowie i pradziadowie przybyli tutaj dobrowolnie ze Śląska i Małopolski…
Mieszkający na Syberii Polacy w Ułan -Ude żyją od wieków razem z mongolskim ludem Buriatów co wydało niesamowitą mieszankę kulturową. Są zaciekawieni ziemią swoich przodków. Szczególnie młode pokolenie chce znać losy pradziadów zsyłanych po wielkich narodowych powstaniach na nieludzką ziemię. Podróż do Polski jest dla nich wyjątkowym doświadczeniem.
Kolejny reportaż ekipy programu Wschód, która znów gościła na Syberii, a dokładnie w Buriacji, położonej na południowo-wschodniej części tej krainy, gdzie można odnaleźć wiele polskich śladów. Od XVIII wieku żyje tu ogromna grupa naszych rodaków, potomków zesłańców, którzy po wielkich narodowych zesłaniach skazywani byli na wieloletni pobyt na Zabajkalu.
Niewielkie miasteczko Tywrów w pobliżu Winnicy, było perłą Podola za czasów I Rzeczpospolitej. Od 1750 roku nad okolicą górował ogromny kamienny kościół, wraz z kompleksem klasztornym zbudowanym przez ówczesnego właściciela miejscowych dóbr Michała Kaletyńskiego.