8 lipca ruszyliśmy w drogę 20 osobowym busem z przyczepą. Zabraliśmy ze sobą narzędzia m. in: kosy spalinowe, piły, sekatory, szczotki do czyszczenia kresowych nagrobków, dziabki i grabie… i oczywiście biało czerwone wstążki, flagi i znicze.
Tegoroczny wyjazd na akcję „Mogiłę pradziada ocal od zapomnienia” nie był przeze mnie planowany. Nie pracuję już w szkole, zatem nie mam własnych uczniów, z którymi mogłabym pojechać na Akcję. Ci, z którymi jeździłam dotychczas, w tym roku zrezygnowali. Wydawało się, iż wakacyjne plany trzeba będzie zorientować na inne wyjazdy. Ale miesiąc przed Akcją zadzwoniono do mnie….
W lipcu między Sanem a Dnieprem uporządkowaliśmy 150 zapomnianych polskich cmentarzy na Kresach Wschodnich. Dotarliśmy nawet nad brzeg morza czarnego do Odessy i na stepy akermańskie. Po Ukrainie po raz pierwszy za Wołgą i Czelabińskiem, pracowaliśmy w Kazachstanie. Ponad 1000 wolontariuszy wykonało zadanie na wschodzie. Relacje z jubileuszowej 10 edycji akcji już na naszej stronie.
Reportaż opowiada o największym dziś skupisku Polaków w Kazachstanie, czyli Kokszetau na północ od Nursułtanu – dawnej Astany. O festiwalu kultury polskiej, dzisiejszych poczynaniach Polaków, ich życia codziennym. Stosunkach między Polakami a Kazachami i historii zesłańców. Reportaż przekrojowo ukazuje wczoraj, dziś i jutro Polaków, którzy wytrwali na kazachskiej ziemi.
W Kazachstanie spotkaliśmy 88 letnią Paulinę Sokołowską, najstarszą Polkę we wsi Podolski. Jako dziecko wraz ze swą rodziną została zesłana przez Stalina z Płoskirowa (Kresy I RP, obecnie Chmielnicki) na stepy Kazachstanu. W dramatycznej wypowiedzi prosi aby zabrać ją do Polski, by przed odejściem mogła ujrzeć ojczysty kraj i opowiedzieć o tym co spotkało ją i jej rodzinę.
„Ja prawie litewskiego nie znam” – mówi nastoletni Dawid Gulbinowski z Pakienia na Wileńszczyźnie. W filmie Polacy z Litwy i Ukrainy mówią jak się trzymają na Kresach.
Repatrianci z Kazachstanu i Rosji powoli wracają do Polski. Przywykają do starej a nowej ojczyzny. Stawiają swe pierwsze kroki w nowej rzeczywistości. Zapytaliśmy ich jak podoba im się w Polsce.
Urodzona w 1937 w Kazachstanie Lila Adela Pławicka, w wieku 82 lat powróciła do kraju, gdzie obchodziła po raz pierwszy urodziny w ojczyźnie. Lepiej późno niż wcale. Życzmy 150 lat naszej Rodaczce!
Przodkowie Pani Leonidy Dworeckiej zostali zesłani do Kazachstanu przez Stalina w 1936 roku. Powoli potomkowie zesłańców spełniają marzenia i wracają do Polski. W Kokszetau, Podolski i Oziorne żyją potomkowie zesłańców z Kresów I RP. Budujemy dla nich Dom.
Pierwszy w Polsce Dom Spotkań z Kresami jest coraz bliższy urzeczywistnienia. Do Domu Kresowego będą sprowadzani nasi Rodacy z Kresów, Kazachstanu i Syberii. Wylane zostały już fundamenty, za nami wizyty w Kazachstanie i Rosji, mamy już osoby do repatriacji. Słowo się rzekło, teraz czas dokończyć budowę!